ekonomiatolyesi
Türkiyenin En İyi Finans Ve Ekonomi Sözlüğü

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Nedir?


                                             Kısaca Gayrisafi Yurtiçi Hasıla

Gsyih nedir diye sorulacak olursa bir ülkede belli bir dönemde üretilen mal ve hizmetlerin piyasa değeridir. Ülkemizde üretilen mal ve hizmetler her ne konuda olursa olsun artış gösterdiğinde gayri safi yurtiçi hasıla da artış gösterir. Üretimin artması ekonominin büyümesini tetikler. Ülkenin refahının artması için ülke içinde yapılan yatırımların hız kazanması gerekmektedir.

Gsyih kısaca ekonominin bir döneminden öteki dönemine üretim miktarındaki artışı ifade eder.

 

 gsyih-nedir GSYH hesaplanırken Yabancı uyruklu kişilerin gelirleri ve mal ile hizmet üretimleri de eklenilir. Yani Gsyih’de vatandaşlık ayırımı gözetilmez.

Gsyih Nedir? – Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Nasıl Hesaplanır?

Gayri safi yurtiçi hasıla bir ülkenin toplam gelirinin ifadesi de denebilir. Peki gayri safi yurtiçi hasıla nasıl hesaplanır?

Aslında bu hesaplamayı yapmak çok detaylı ve bir o kadar karmaşık bir iştir. Bir ülkede bir yıl boyunca üretilen mal ve hizmetlerin bedellerinin hesaplanması titizlik ve özen isteyen bir çalışma gerektirir. Piyasada satılan her malın piyasa değerini ölçmek, hizmet bedellerini belirlemek ve her malın üretiminde kullanılan ara malların da bedellerini de hesaplayarak bu tutara eklemek gerekmektedir.

gayri-safi-yurt-ici-hasila

Malların bedellerinin belirlenip hesaplama yapılması kolaydır ama hizmetlerin bedel değerlerinin hesaplanması zor bir işlemdir. Bu hesaplama için kayıt altına alınma yöntemleri önemlidir. Kayıt altına alınmayan ve herhangi bir evrak olmayan mal ve hizmetlerin bedelinin hesaplanması neredeyse imkansızdır. Ayrıca bir dizi hesaplamanın da bu toplama eklenmesi gerekir.

Ülkemizde zor olan bu hesaplamaları yapan kurumun ismi TUİK’tir. Bu hesaplamaları Avrupa hesap sistemine göre yapıyor. Standartlaşmayı sağlayan bu sistem sayesinde dünya genelinde hesaplamaların kontrolü kolaylaşıyor.

Devletler bu sistemi kullanıyor ve gayri safi yurtiçi hasıla hesaplamalarını yapıyorlar. Zaten karmaşık olan bu sistemin standart bir şekilde takip edilmesi sayesinde hesapların doğruluğu kayıt altına alınmış oluyor. Gayri safi yurtiçi hasıla hesaplamaları yapılırken yazılması gereken kalemler detaylı olarak işlenmezse veriler sağlıklı bir sonuca ulaşamıyor. Ayrıca teknolojinin gelişmesiyle hesapların tutulması kontrol altına alınmış ve takip kolaylığı sağlanmış oldu.

Gsyih Nasıl Hesaplanılır?

  • GSYİH, 3 yöntemle hesaplanılır.
  • Bunlar üretim, harcama ve gelir yöntemidir.
  • Bu 3 yöntemle elde edilen verilerin birbirine eşit olması gerekir.

1-Harcama Yöntimiyle GSYİH Hesaplama:

Harcama yönetimiyle GSYİH hesaplanırken ilgili dönem içinde yapılan tüm harcamalar toplanarak GSYİH verisine ulaşılır.

GSYİH = C + I + G + (X-M)

C    = Tüketim Harcamaları

I    = Yatırım Harcamaları

G    = Kamu Harcamaları

X    = İhracat Gelirleri

M    = İthalat Harcamaları

2-Gelir Yöntemiyle GSYİH Hesaplama:

Bu yöntemde bir ekonomide belirli bir dönem içinde elde edlien tüm gelirler toplanarak GSYİH hesaplanır.

GSYİH = W + I + R + P + Diğer Gelirler

W    = Ücretler

I      = Faiz

R    = Rant

P    = Kar

3-Üretim Yöntemiyle GSYİH Hesaplama:

Üretim yöntemiyle GSYİH hesaplanmasında bir ekonomide belirli bir dönem içinde üretilen tüm nihai mal ve hizmetler piyasa fiyatıyla çarpılır ve bunların toplamı alınır.

GSYİH = P x Q

P = Mal ve Hizmet Fiyatı

Q = Mal veya hizmetin miktarı

GSYİH=TÜKETİM+YATIRIM+DEVLET HARCAMALARI+(İHRACAT-İTHALAT)

Gsyih hesaplamasına eklenmeyenler:

  • Negatif dışsallıklar
  • Kayıt dışı ekonomi 
  • Ev üretimi
  • Boş zamandaki faaliyetler

GSYİH’nin KhanAcademy Türkçe hesabındaki açıklama videosuna da göz atabilirsiniz: Gsyih nedir?

Türkiye Gsyih 2020 Ne Kadar? Gsyih Nedir?

Üretim yöntemiyle GSYH tahmini, 2020 nin  2. çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre % 1,3 artarak 1 trilyon 041 milyar 643 milyon TL oldu. GSYH’nin ikinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 153 milyar 180 milyon olarak gerçekleşti.

Say Kanunu nedir?
Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.