ekonomiatolyesi
Türkiyenin En İyi Finans Ve Ekonomi Sözlüğü

1929 Büyük Buhran Neden Olmuştur?

                                              1929 Dünya Ekonomik Buhranı Nedir

 buyuk-buhran-sebepleri

Bulunduğumuz bu dönemde çoğu ülkenin vatandaşı kendi ülkesini ekonomik olarak yetersiz görmekte. Özellikle de kendi ülkemiz Türkiye vatandaşları. Ancak bu ekonomik yetersizliğe tarihte yaşanmış bir örnek var. 1929 Dünya Ekonomik Buhranı. Peki, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı Nedir?

 

Büyük buhran, fazla bilinmeyen bir diğer adıyla da büyük depresyon olarak adlandırılan, 1929’da başlayıp 1930’lu yıllar boyunca süre gelmiş ekonomik bir krizdir. Genel olarak kuzey Amerika ve Avrupa’da yaşanmıştır. Ancak buna rağmen dünyanın geriye kalan tüm bölgelerinde de kendini hissettirmiştir bu kriz.

1929 buhranı etkileri nelerdir?

1929-ekonomik-kriz

Özellikle de sanayileşmiş ülkelerde gerçekten yıkıcı etkiler yaratabilmiştir. Yani; sanayileşmiş şehirlerde kendini göstermiş, bu şehirlerde işsizlik ve evsizlikte yığılmalar olmuştur. Bu büyük buhranı baş gösterdiği birçok ülkede inşaat faaliyetleri durmuş. Çiftçilik kötü etkilenmiş, tarım ürünü fiyatlarında gözle görülür büyük düşüşler yaşanmıştır.

İhtiyaç duyulan tarım ürünlerine bile ulaşamama durumu madencilik işlerindeki talebi de düşürmüş ve madencilik de en çok etkilenen sektörlerden biri olmuştur. Ayrıca birçok sektör iflas etmiştir. İşsizlik yeterince artmıştır. Bununla birlikte açlık ve sefalet de artarak, işi ekonomiden toplumsal sorunlara kadar sürüklemiştir. Tüm dünyayı çalkalayan, herkesi yeterince kötü etkilemiş olan bu buhran neden olmuştur?

Birçok devletin hızlı sanayileşmesi bu ekonomik buhranın sebeplerinden biridir aslında. Sanayileşme arttıkça üretim artmış, üretim arttıkça satılacak ürün de artmıştır. Ancak artan ürünler tüketilmemiştir. Denge bozulmuş ve ekonomide krize neden olmuştur. Aynı şekilde devletlerin büyüme çabaları, bankaların kötü yapılanması gibi birçok eylemde bu ekonomik krizin sebeplerindendir.

Uluslararası pazardaki hammadde ve gıda fiyatlarının düşmesi, bu ürünleri gelişmiş ülkelere satan geri kalmış ülkeleri olumsuz bir şekilde etkiledi.

Ekonomik Buhran Sebepleri

Ekonomik buhran neden olmuştur sorusuna verebileceğimiz bir diğer cevap da büyük buhrandan önce yine tüm dünyayı etkilemiş olan 1. Dünya Savaşı’dır. 1. Dünya Savaşı sonuçlarında oluşan tabloya bakıldığında yaşadıkları değişimler ve dünya ekonomisine yaşattıkları etkilere bakılacak olunursa en önemli bölgeler ABD, Birleşik Krallık ve Almanya olmuştur. Savaş sonrasında İngiltere sürekli düşüş yaşamıştır.

Almanya ve Amerika arasındaki tazminat sorunu da yine ekonomik buhranın nedenlerindendir. Amerika Almanya’dan tazminat istemesi, Almanya’nın tazminatı ödeyememesi. Amerika’nın, Almanya’nın para basmasına da izin vermemiş olması ardından Amerika’nın Dawes Planı denen bir planla Almanya’ya kredi vererek ayaklanmasını sağlamak ve Almanya’nın kendisine borçlandığı tazminatı ödeyebilmesini sağlamaktı. Bu da ekonomiyi etkileyen sebeplerden biri olmuştur.

Şimdi 1929 Dünya Ekonomik Buhranı nedir, neden olmuştur ve 1929 buhranı etkileri nelerdir sorularına sonuç olarak kısa bir özet geçmek gerekirse; Büyük Buhran, 1929 yılında başlamış olup, 1930’lu yıllar boyunca devam etmiş, başlıca kuzey Amerika ve Avrupa olmak üzere neredeyse tüm dünyayı etkilemiş olan bir ekonomik krizdir. Daha çok sanayileşmenin artış gösterdiği yerlerde kendini göstermiştir.

Sanayinin ve üretimin artması ancak üretilen ürünlerin yeteri kadar tüketilmemesi, büyümeye çalışan devletlerin ve bankaların kötü yapılanması gibi sorunlar ve 1. Dünya Savaşı sonuçları ile yaşanan sorunlar bu krize direk veya dolaylı olarak neden olmuştur. Etkilerine gelecek olursak da ekonomik ve toplumsal etkilere sebep olmuştur. İşsizlik ve evsizlikte neden olmuştur. İnşaat faaliyetlerinin durmasına, birçok sektörün iflas etmesine, çiftçilikle, tarım ürünlerinde birçok soruna neden olmuştur

  • 1929 ekonomik krizi II. Dünya savaşının çıkmasına da sebep olmuştur.
  • krizden keneysen politikalarıyla çıkılmıştır.

kara-persembe

1929 büyük buhran nasıl başladı

Büyük buhran, New York borsasının çökmesiyle başladı. ABD’de üretimin çok fazla artması ve insanların bu üretimi tüketebilecek düzeyde olmaması büyük buhranın oluşmasına zemin hazırlamıştır.

Bu dönemde  üretim ve tüketim arasında çok büyük bir dengesizlik oluşmuştur. Yani üretim artmasına rağmen satın alma gücü artmamıştır.

ABD borsası 24 EKİM 1929’da çöktü. Bu güne Kara Perşembe de denilmiştir.

ABD de yaşanan bu kriz kısa bir süre içerisinde dünyaya yayılıp bütün Avrupa devletlerini ağır bir şekilde etkiledi.

Büyük Buhranın Türkiye’ye Etkisi

Türkiye krizden kurtulmak için ihracat ve ithalatını arttırmak zorundaydı. Bunun için çeşitli politikalar izlendi.

Türkiye 1933’te kliring ve takas sistemini uygulamıştır. Kliring sistemi iki taraflı ticaret anlaşmasıdır. Yani malını alanın, malını alma ilkesine dayanır. Bu sistemde ihracat ve ithalat birbirine bağlanır. Böylece ihracat teşvik edilmek istenilir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.